Meer vragen

Direct na overlijden

Wie bel je bij een overlijden?
Is iemand plotseling overleden, bel dan altijd 112. Je kunt zelf namelijk niet inschatten of hij of zij dood is. De telefonist van 112 zal zeggen wat je moet doen en bepaalt welke hulpdiensten er komen. Is de dood niet onverwacht, bel dan als eerste de huisarts. Hij of zij stelt de dood vast en geeft 2 documenten met overlijdenspapieren af. Daarmee wordt later aangifte gedaan bij de gemeente. Dit doen normaal gesproken nabestaanden of de uitvaartondernemer. Iedereen kan deze aangifte doen. Nadat de arts is geweest, kun je een uitvaartondernemer bellen, maar neem hiervoor echt de tijd. Het kan prettig zijn om eerst de familie of andere betrokkenen te bellen en met elkaar te bespreken wat de volgende stappen worden.
Hoe ga je met iemand om die net is overleden?

Leg de overledene op een goede plek, op bed of op een bank. Een lichaam koelt langzaam af en zal gaan verstijven. Leg daarom de armen langs het lichaam. Leg een kussen onder het hoofd en een opgerolde handdoek onder de kin om de mond dicht te houden. Het ambulancepersoneel of de huisarts zal hierbij helpen.

Zet de verwarming uit en doe eventueel een raam open voor koele lucht.

Praktische zaken

Welke praktische zaken moeten worden geregeld tussen het overlijden en de uitvaart?

De arts die het overlijden vaststelt geeft de overlijdenspapieren aan de betrokkenen. Dit zijn twee verklaringen, de A- en de B-verklaring.

Hierna kan je eventueel een uitvaartondernemer inschakelen die je begeleidt bij de volgende stappen.

  • Bepalen waar de overledene verblijft: Zie ‘Waar verblijft de overledene’.
  • Verzorgen van het lichaam.
  • Familie en nabestaanden opsporen.
  • De keuze maken voor cremeren of begraven.
  • Aangifte doen bij de gemeente: In de dagen na het overlijden doe je aangifte bij de gemeente waar de persoon is overleden. Maak hiervoor een afspraak. Voor de aangifte is geen vastgestelde termijn, maar die moet ruim voor de begrafenis of crematie plaatsvinden
  • De overledene vervoeren: Een overledene mag je in Nederland zelf vervoeren, dus ook in je eigen auto. In een ziekenhuis of verpleeghuis is men niet altijd gewend als je met je eigen auto naar het mortuarium komt, maar het mag volgens de wet en het is niet uitzonderlijk. Het lichaam moet toegedekt zijn. Een laken is al voldoende. Veel kisten of baarplanken passen in auto’s met een derde of vijfde deur. De passagiersstoel moet dan plat en helemaal naar voren.
  • Een kist of baar uitzoeken: In Nederland zijn we gewend om een kist te gebruiken, maar dit is zeker niet verplicht. Het is een hulpmiddel om iemand te vervoeren en te begraven of te cremeren. Je kunt ook een baarplank gebruiken. Het lichaam ligt dan op een soort plank en wordt toegedekt met een wade. Een wade is niets anders dan een doek.
  • Uitnodiging of rouwkaart: Rouwkaarten kan je zelf ontwerpen. Het goedkoopst is het om dit digitaal te doen en te mailen of appen. Je kunt de rouwkaart ook zelf afdrukken en versturen per post of via de mail. Bij de post worden apart behandeld bij de post. Hier zijn aparte rouwpostzegels voor. De rouwkaarten dienen apart aangeleverd te worden bij een PostNL agentschap. Stop de rouwkaarten nooit gewoon in de brievenbus. Ook al wordt rouwpost apart behandeld bij de post, je kunt er niet meer zeker van zijn dat alle post op tijd aankomt. Verstuur de kaarten in ieder geval zo snel mogelijk. Het belangrijkste is dat betrokkenen op de hoogte zijn van de plaats en tijd van de uitvaart.
  • Een ceremonie of afscheid vormgeven: Zowel bij cremeren als bij begraven hoe je geen gebruik te maken van een uitvaartcentrum of crematorium. Het is het heel goed mogelijk om een andere ruimte te gebruiken voor het afscheid. Je kunt het ook doen in eigen ruimtes van de instelling, in een kerk, in een gehuurde zaal of geschikte ruimte die iemand aanbiedt.

Bij een crematie wordt een afspraak gemaakt voor wat een ‘technische crematie’ genoemd wordt. Je maakt dus alleen gebruik van de oven (het crematieproces) van het crematorium. Via de achteringang breng je de overledene naar het crematorium. Eventueel breng je de overledene zelf naar de oven en kunt u bij de invoer aanwezig zijn.

Hoeveel tijd is er tussen overlijden en uitvaart?

De uitvaart is in Nederland gebonden aan een wettelijke termijn. De uitvaart moet uiterlijk plaatsvinden op de zesde werkdag na de dag van overlijden (zaterdagen, zondagen en nationale feestdagen tellen niet mee).

Wilt u de uitvaart laten plaatsvinden na de termijn van 6 werkdagen, bijvoorbeeld als mensen van ver komen, dan kan via de afdeling Burgerzaken van de gemeente uitstel worden aangevraagd.

Waar verblijft de overledene tot de uitvaart?

In Nederland bepaal  je zelf waar het lichaam van de overledene verblijft tot het moment van de uitvaart. Dat kan bij de overledene thuis zijn, bij iemand anders thuis, in een instelling, etc. En natuurlijk kan een overledene in een uitvaartcentrum of mortuarium verblijven tot de uitvaart. Daar kunnen hoge kosten aan verbonden zijn.

Een combinatie kan ook. Eerst een paar dagen thuis en dan naar een andere plek of naar een uitvaartcentrum. Bij verblijf thuis of in een instelling is het belangrijk om het lichaam te koelen, bijvoorbeeld met een koelplaat.

Als iemand in een ziekenhuis of verzorgingshuis gaat overlijden, laat dan aan het verplegend personeel weten waar de overledene heen gaat na het overlijden. Maak duidelijk dat het lichaam niet vervoerd mag worden zonder uw toestemming en medeweten.

Wat gebeurt er als er geen nabestaanden zijn?

Als er geen nabestaanden zijn, wordt de gemeente in de plaats van overlijden de opdrachtgever. Lees verder bij ‘Wat is een gemeentelijke uitvaart’.

Wat gebeurt er als de nabestaanden niet verantwoordelijk willen zijn voor de uitvaart?

Als nabestaanden geen verantwoordelijkheid willen nemen voor de uitvaart, dan zal de gemeente dit doen. Dit is de gemeente waar de persoon is overleden. Dit heet dan een ‘gemeentelijke uitvaart’. Familieleden blijven altijd financieel verantwoordelijk. De gemeente mag achteraf de kosten op hen verhalen. Lees verder bij ‘Wie is verantwoordelijk voor de uitvaart’.

Wat is een gemeentelijke uitvaart?

Bij een gemeentelijke uitvaart is de gemeente de opdrachtgever. Als familie of nabestaanden geen verantwoordelijkheid willen nemen voor de uitvaart of onvindbaar zijn, zal de gemeente waar de persoon is overleden deze verantwoordelijkheid op zich nemen.

De gemeente mag als opdrachtgever bepalen wie de uitvaart mag verzorgen en hoe de uitvaart eruit komt te zien. Elke gemeente heeft hiervoor haar eigen beleid.

Wie mag een uitvaart verzorgen?

In Nederland mag iedereen een uitvaart verzorgen. Je hoeft je alleen te houden aan de wettelijke eisen van de wettelijke termijn van de uitvaart. Daarnaast moet er altijd aangifte gedaan worden van overlijden bij de gemeente waar de persoon is overleden.

Financiën

Wat als er geen geld is voor een uitvaart?

Een uitvaart hoeft niet heel duur te zijn. Soms lukt het om met nabestaanden en vrienden het bedrag voor een uitvaart bij elkaar te krijgen.

Is er echt geen geld dan kan er een beroep gedaan worden op de bijzondere bijstand van de gemeente. Dit is in de vorm van een lening. Neem contact op met de gemeente van voor meer informatie.

Als er geen geld is, en niemand neemt verantwoordelijkheid voor de uitvaart, dan zal de gemeente waar de persoon is overleden opdrachtgever worden. Dan spreken we van een gemeentelijke uitvaart.

Staat je vraag er niet bij, stuur gerust een app of sms naar 06-24503640 of mail naar info@socialeuitvaartutrecht.nl